Lúc 2 giờ sáng, tôi bước vào căn hộ đang trong quá trình thi công để kiểm tra thì thấy anh thợ mộc đang ngủ gục ngay trong khoang tủ bếp vừa lắp dở, cạnh đó là một chai rượu trống. Đó là tuần thứ ba tôi giao toàn bộ việc thi công cho nhà thầu cho căn hộ 90m2 ở Vinhomes. Tôi từng làm quản lý dự án phần mềm, tôi nghĩ mình sẽ kiểm soát được mọi thứ theo đúng tiến độ. Vậy mà cái đêm đó đã khiến tôi thay đổi hoàn toàn cách nghĩ về khái niệm trọn gói trong xây dựng. Tôi đã trải qua 3 lần thi công trọn gói cho nhà mình và nhà bạn, nhưng chưa lần nào tôi thấy hết những chuyện dở khóc dở cười như thế này. Thật lòng mà nói, nếu tôi không hành động kịp thời từ sau đêm hôm đó, căn hộ của tôi có lẽ đã hỏng cả phần kỹ thuật lẫn thẩm mỹ. Khi bắt tay vào #keyword#, việc đầu tiên là bạn cần trả lời câu hỏi ai sẽ chịu trách nhiệm thực sự cho từng chi tiết nhỏ nhất. Chuyện giám sát của nhà thầu trọn gói thực chất là giấy ủy quyền cho thợ tự quyết Hợp đồng tôi ký với nhà thầu ghi rõ một điều khoản về giám sát với con dấu đỏ và chữ ký đầy đủ. Nghe thì có vẻ chặt chẽ, nhưng thực tế người giám sát của họ chỉ xuất hiện vỏn vẹn 2 lần suốt 6 tuần thi công. Lần đầu anh ta đến để chốt vị trí ổ điện, lần thứ hai là để ký biên bản nghiệm thu khi mọi thứ đã xong xuôi. Tôi còn giữ lịch sử cuộc gọi và tin nhắn nhắc lịch trong điện thoại, hơn 20 cuộc gọi nhỡ và tin nhắn không bao giờ được trả lời. Điều trớ trêu là, trong hợp đồng nhà thầu cam kết giám sát hiện trường suốt quá trình thi công nhưng thực tế họ trao toàn quyền quyết định cho anh thợ trưởng. Anh thợ trưởng thì lại đang bận lo chuyện gia đình nên mọi quyết định kỹ thuật đều do anh thợ mộc tự xử lý. Nếu tôi không tự đứng ra quản lý, chắc căn hộ này đã thành một công trình thí nghiệm. Với #keyword#, bài học đầu tiên là đừng bao giờ tin tuyệt đối vào chữ trọn gói trong hợp đồng. Tôi thuê một ông kỹ sư xây dựng đã nghỉ hưu với giá 5 triệu một tháng Sau cái đêm đó, tôi quyết định tìm một người giám sát độc lập và tôi may mắn tìm được ông Hòa, 62 tuổi, nguyên là giám sát công trình nhà cao tầng trong hơn 30 năm. Tôi tìm ông qua một người bạn làm bên vật liệu xây dựng, trả 5 triệu/tháng, và ông đến công trình từ 5 giờ chiều đến 7 giờ tối mỗi ngày. Ông chẳng dùng máy móc gì hiện đại, chỉ có thước laser đã cũ, sổ tay và điện thoại cục gạch. Nhưng chính cách làm việc của ông làm tôi kinh ngạc: ông chụp ảnh từng góc, đo lại kích thước bằng thước laser chính xác từng milimét, rồi đối chiếu tiến độ với bảng tôi tự lập trên Excel. Ví dụ điển hình là khi ông phát hiện thợ ốp tường bếp lệch cao độ 2cm so với bản vẽ thiết kế. Thợ ốp cãi rằng mắt thường không thấy được, nhưng ông Hòa im lặng lấy thước laser đo lại rồi đưa cho tôi xem. Kết quả cả mảng tường phải đục bỏ và làm lại, tốn thêm 3 ngày công và 7 triệu tiền vật liệu. Đến lúc đó tôi mới hiểu ra giá trị của một người giám sát thực thụ không nằm ở tuổi tác hay bằng cấp mà nằm ở kinh nghiệm thực chiến và sự tỉ mỉ đến từng chi tiết. Những lỗi mà mắt thường không thấy và cách một ông già bắt bài thợ trẻ Trong 3 tháng làm việc, ông Hòa bắt bài tổng cộng 12 lỗi kỹ thuật mà tôi hoàn toàn không thể nhận ra bằng mắt thường. Đáng nhớ nhất là 5 lỗi nghiêm trọng: thứ nhất, lớp chống thấm sàn ban công chỉ được sơn 1 nước thay vì 2 nước như thiết kế; thứ hai, dây điện âm tường bị thay bằng loại tiết diện 1.5mm trong khi bếp từ cần dây 2.5mm; thứ ba, gỗ MDF phủ melamine chống ẩm bị thay bằng loại rẻ tiền không đạt chuẩn; thứ tư, keo silicon dùng để gắn kính bồn tắm không đúng loại chuyên dụng chịu nước; và thứ năm, thợ khoan trúng đường ống nước do không xem bản vẽ kỹ thuật. Mỗi lỗi đều có hình ảnh minh họa rõ ràng và chi phí sửa chữa ước tính từ 3 đến 15 triệu đồng cho từng hạng mục. Điều làm tôi sốc nhất là cách ông Hòa xử lý những lỗi này: ông không hề la mắng hay làm to chuyện, mà bình tĩnh gọi riêng từng thợ ra, chỉ vào bản vẽ và hỏi một câu duy nhất: “Cháu làm theo bản vẽ hay làm theo ý cháu?”. Câu hỏi đó làm lũ thợ trẻ cứng họng và buộc phải thừa nhận sai sót rồi làm lại từ đầu. Nhờ vậy, căn hộ của tôi về cơ bản đạt chất lượng đúng như thiết kế ban đầu dù quá trình thi công khá gian nan. Sau lần này tôi rút ra quy tắc đầu tư vào người giám sát còn quan trọng hơn vật liệu đắt tiền Chi phí trả cho ông Hòa suốt 3 tháng là 15 triệu đồng, nhưng số tiền tiết kiệm được nhờ phát hiện và yêu cầu làm lại lên đến hơn 60 triệu đồng. https://thicongnoithat.vn/thi-cong-noi-that-chung-cu kể giá trị tinh thần không phải thức đêm lo lắng về chất lượng của từng chi tiết thi công. Tôi ngồi tự lập một bảng so sánh: chi phí thuê giám sát độc lập chỉ chiếm khoảng 2% tổng chi phí thi công, trong khi chi phí sửa chữa sau khi đã nghiệm thu và dọn vào ở có thể cao gấp 5 đến 10 lần. Tôi từng chứng kiến một người bạn của tôi phải đục bỏ toàn bộ nền nhà vệ sinh chỉ vì lỗi chống thấm không được phát hiện kịp thời, chi phí lên tới hơn 40 triệu chỉ để sửa lại. Thành thật mà nói, ban đầu tôi cũng thấy tiếc 15 triệu đó, nhưng sau khi nhìn kết quả cuối cùng, tôi thấy đó là khoản đầu tư đáng giá nhất trong toàn bộ quá trình làm nhà. Lời khuyên có thể hơi ngược đời mà tôi muốn chia sẻ là: đừng tiếc 2% tổng chi phí để thuê một người giám sát độc lập, dù là #keyword# hay bất kỳ hạng mục thi công nào khác. Người giám sát đó không cần trẻ tuổi, không cần bằng cấp cao, chỉ cần nhiều năm kinh nghiệm thực tế và sự tỉ mỉ có phần khó tính. Có thể bạn sẽ hỏi tôi rằng tại sao không tự mình giám sát cho đỡ tốn? Tôi từng thử và đã thất bại thảm hại, vì mỗi ngày bạn chỉ có 24 giờ và không thể túc trực 8 tiếng tại công trường. Hãy để người có chuyên môn xử lý chuyện chuyên môn, còn bạn chỉ cần làm nhiệm vụ kiểm tra định kỳ và kiểm soát ngân sách. Đó là bài học đắt giá nhất tôi rút ra sau 3 lần thi công trọn gói mà tôi muốn chia sẻ với bất kỳ ai đang chuẩn bị làm nhà.